Na 10 jaar is het zover: het Voedingscentrum heeft de Schijf van Vijf vernieuwd. De bekende cirkel ziet er nog hetzelfde uit, maar binnen die vakken is er best wat veranderd. Sommige dingen zijn een stap vooruit, andere zetten mij juist aan het denken.
Ik neem je er vandaag rustig in mee—en geef je ook mijn eerlijke kijk als orthomoleculair therapeut.
Even terug naar de basis
De Schijf van Vijf bestaat al sinds 1953. Het idee is simpel: mensen zonder voedingskennis helpen om gezondere keuzes te maken.
Het Voedingscentrum vertaalt adviezen van de Gezondheidsraad naar praktische richtlijnen. Maar in deze nieuwe versie gaan ze op sommige punten nét een stap verder dan wat de Gezondheidsraad zelf adviseert.
Wat is er veranderd?
De grootste veranderingen zitten in de eiwitten (het “roze vak”).
- Je mag nog maar 300 gram vlees per week eten (was 500 gram)
- Daarvan slechts 100 gram rood vlees (zoals rund en varken)
- Bewerkt vlees (worst, ham, bacon) → van dagelijks naar maximaal 1x per week
- Peulvruchten (linzen, bonen, kikkererwten) worden flink gepusht
- Kaas wordt gehalveerd (van 40g naar 20g per dag)
- En: vaker kiezen voor plantaardige alternatieven in plaats van zuivel
Als je kijkt naar wat Nederlanders nu eten (vaak >600 gram vlees per week), is dit een enorme omslag.
Wat is er goed aan?
Laat ik beginnen met het positieve.
✅ Voor het eerst wordt er echt gekeken naar schadelijke stoffen zoals PFAS
✅ Er wordt breder gekeken: niet alleen gezondheid, maar ook milieu en duurzaamheid
✅ Minder rood vlees en meer peulvruchten is wetenschappelijk gezien vaak een goede zet
Dat maakt het advies completer dan voorheen.
Waarom is er zoveel kritiek?
Als je even op social media kijkt… mensen zijn niet mild 😅
- “Dit is geen gezondheidsschijf maar een klimaatschijf”
- “We worden betutteld”
- “Dit is een opstap naar een vleestaks”
En eerlijk: een deel van de kritiek snap ik wel.
Maar er is ook een groep die zich sowieso niet wil laten vertellen wat ze moeten eten. Dan wordt elk advies automatisch afgewezen—en dat helpt natuurlijk ook niet.
Belangrijk om te onthouden:
👉 De Schijf van Vijf is een richtlijn, geen dieet.
👉 Voeding blijft altijd maatwerk.
Mijn visie (en waar het wringt)
Als veel Nederlanders volgens de Schijf van Vijf zouden eten, zouden ze er waarschijnlijk op vooruit gaan. Alleen al omdat de meeste mensen te weinig groente en fruit eten.
Maar… er zijn ook kanttekeningen
En die zijn belangrijk.
👉 Plantaardige eiwitten zijn niet één-op-één vervangers van dierlijke eiwitten
👉 Bewerkt vlees en puur vlees worden onvoldoende onderscheiden
👉 Biologische voeding wordt volledig genegeerd
👉 Peulvruchten geven bij veel mensen darmklachten
👉 Gefermenteerde voeding ontbreekt
👉 De adviezen lopen achter op de nieuwste wetenschap
Kort gezegd: het is een prima basis, maar zeker niet compleet.
De grootste valkuil
Wat ik in de praktijk zie, is dit:
Mensen proberen “gezond te eten volgens de richtlijnen”…
maar blijven ondertussen rondlopen met klachten zoals:
- vermoeidheid
- brain fog
- darmproblemen
- hormonale disbalans
En dat is niet gek.
Want jouw lichaam is geen gemiddelde.
👉 Wat voor de één werkt, werkt voor de ander totaal niet.
Dit is waar het vaak misgaat
Veel mensen denken:
“Ik moet gewoon gezonder eten.”
Maar de echte vraag is:
👉 Wat is gezond voor jóu?
- Verdraag jij peulvruchten wel?
- Heb jij meer behoefte aan dierlijke eiwitten?
- Speelt er iets op darmniveau?
- Heb je tekorten die je voeding beïnvloeden?
Dat zijn vragen waar de Schijf van Vijf geen antwoord op geeft.
Tijd om het persoonlijk te maken
Als je merkt dat je:
- al “redelijk gezond” eet maar je niet fit voelt
- blijft zoeken naar wat voor jou werkt
- klachten hebt die maar niet verdwijnen
dan is het tijd om verder te kijken dan algemene adviezen.
👉 Wil je eindelijk helder krijgen wat jouw lichaam nodig heeft?
In mijn 1-op-1 traject kijk ik niet naar algemene richtlijnen, maar naar jou als geheel. We brengen in kaart waar jouw klachten vandaan komen en bouwen stap voor stap aan een voedingspatroon dat wél werkt voor jouw lichaam.
📆 Wil je meer informatie, plan een vrijblijvende kennismaking met me in — dan kijken we samen wat er mogelijk is.
Tot slot
Als ik het samenvat:
👉 De nieuwe Schijf van Vijf is een kleine stap vooruit
👉 Maar zeker niet perfect
Wat ik graag anders zou zien:
- Minder focus op tarwe (brood, pasta)
- Meer aandacht voor gefermenteerde voeding
- Oplossingen voor mensen die geen peulvruchten verdragen
- En aandacht voor biologische keuzes
Mijn advies aan jou?
De Schijf van Vijf is gemaakt voor de gemiddelde Nederlander.
Maar als jouw lichaam uit balans is…
ben jij niet gemiddeld.
👉 Dan heb je iets anders nodig
👉 Iets gerichters
👉 Iets dat écht bij jouw situatie past
En precies daar zit het verschil tussen blijven aanmodderen…
of echt herstellen.
